Wat als… Hans Vanaken de WK-sleutel van België wordt?

In deze Wat Als… schuiven onze Scout & Spion één vraag naar het midden van de Belgische WK-tafel: wat als Hans Vanaken niet de veilige bankoptie is, maar de sleutel tot het elftal van Rudi Garcia? België begint WK 2026 in een groep met Egypte, Iran en Nieuw-Zeeland, en precies in zo’n poule kan één slimme keuze het hele toernooi kantelen.

De luxe die ook een val kan zijn

De echte context is helder: België reist naar WK 2026 met een middenveld dat rijker is dan comfortabel. Kevin De Bruyne blijft de natuurlijke regisseur, Youri Tielemans brengt passing en toernooi-ervaring, Amadou Onana geeft fysiek en loopvermogen, Nicolas Raskin drukt op de deur, Axel Witsel blijft een ervaren controleur en Hans Vanaken komt daar als meest atypische optie tussen te staan. Hij heeft opnieuw een sterk seizoen bij Club Brugge achter de rug en bewees in de oefeninterland tegen Kroatië waarom hij zelden uit de toon valt bij de Rode Duivels: invallen, kijken, voelen, en met één zuivere assist Romelu Lukaku in doelpositie brengen. Toch is dat net zijn probleem. Vanaken is betrouwbaar, maar niet flitsend; groot, maar niet luid; beslissend, maar vaak zonder spektakel. In een selectie vol namen die het tempo willen bepalen, dreigt hij opnieuw het correcte antwoord te zijn op een vraag die pas laat wordt gesteld.

Het historische toernooimoment dat hier door de gang van het Belgische geheugen waait, is niet ver weg: WK 2018, België-Japan, toen een wedstrijd die uit de hand gleed pas werd rechtgetrokken toen een ander profiel het veld op kwam. Marouane Fellaini veranderde toen de luchtmacht, de tweede bal en vooral het geloof. Niet omdat hij de beste voetballer van die generatie was, wel omdat hij op dat moment de juiste functie bracht. Het kantelpunt in deze alternatieve toekomst is dat Garcia niet wacht tot België tegen Egypte vastloopt in een muur van lage blokken en trage frustratie. Hij herbekijkt de Kroatië-assist niet als een mooi invallersmoment, maar als een tactisch signaal. Vanaken start op de openingsspeeldag, niet naast het plan, maar erin. Geen noodgreep in minuut 70, geen romantische beloning voor bewezen diensten: een bewuste ingreep om Lukaku (of diens vervanger) vroeger, eenvoudiger en vaker te vinden.

Vanaken als startknop van een ander België

En dan ontspoort het WK op een manier die helemaal niet onwaarschijnlijk voelt. Tegen Egypte kiest Garcia voor Courtois; Castagne, Debast, Theate en De Cuyper; Tielemans als anker, De Bruyne hoger, Vanaken tussen de linies; Doku, De Ketelaere en Trossard voorin. Egypte zakt zoals verwacht compact in, maar België gaat niet eindeloos horizontaal rond. Vanaken laat zich vallen naast Tielemans, duikt daarna op achter de Egyptische middenvelders en dwingt centrale verdedigers om te kiezen: uitstappen op hem of De Ketelaere laten draaien. Na een halfuur komt het kantelmoment. De Bruyne versnelt naar rechts, Vanaken kruipt in de rug van zijn bewaker en legt met één tik breed op CDK, die de 1-0 binnenwerkt. België wint zonder gala, maar met controle. Tegen Iran rouleert Garcia gedeeltelijk, tegen Nieuw-Zeeland start Vanaken opnieuw en kopt hij zelf de openingstreffer binnen na een voorzet van De Cuyper. België wordt groepswinnaar zonder groot drama, en precies dat is de grote verandering: er ontstaat geen paniekdiscussie, maar een vorm van rust.

In de knock-outfase wordt die rust goud waard. Tegen Mexico, gedragen door het thuiscontinent en een stadion dat elke Belgische terugspeelbal uitfluit, lijkt België even terug te vallen in oude gewoontes. Doku wordt dubbel gezet, De Bruyne krijgt weinig adem, Lukaku staat geïsoleerd. Dan doet Vanaken wat zijn voorstanders al jaren bedoelen: hij versnelt niet met de benen, maar met de beslissing. Een afvallende bal na een corner wordt niet blind opnieuw ingebracht, maar teruggelegd op Tielemans, die vanop de rand van de zestien de 2-1 maakt. In de 1/8e finale tegen de Verenigde Staten komt de limiet van België alsnog in zicht: tempo, pressing, ruimte in de rug. Daar toont het scenario ook zijn geloofwaardigheid, want Vanaken lost niet alles op. Hij wordt na 65 minuten vervangen door Raskin om de intensiteit te verhogen. België haalt nipt de kwartfinale, maar niet omdat één speler het toernooi betovert. Wel omdat Garcia door Vanaken een extra register vindt: minder afhankelijk van individuele flitsen, sterker tegen gesloten blokken, gevaarlijker op tweede ballen en eindelijk structureel verbonden met Lukaku. In de kwartfinales komen de grote landen opzetten, moet Vanaken daar ook in de basis staan?

Onze Scout & Spion keren met een duidelijk oordeel terug uit deze alternatieve realiteit: Hans Vanaken moet niet per definitie élke WK-wedstrijd starten, maar hij moet wel meer zijn dan de nette invaller die applaus krijgt als de wedstrijd al gekozen heeft. Tegen Egypte, Iran en Nieuw-Zeeland ligt zijn waarde net in het begin: positiespel, rust, timing, lengte en die zeldzame gave om Lukaku niet alleen te zoeken, maar bruikbaar te bedienen. De gevolgen zouden groot zijn. Vanaken krijgt op late leeftijd de internationale erkenning die zijn constante niveau verdient, Club Brugge ziet zijn aanvoerder niet langer als binnenlandse referentie maar als toernooispeler, en Garcia bewijst dat modern voetbal niet alleen draait om snelheid en pressing, maar ook om interpretatie. De les van 2018 krijgt zo een 2026-versie: soms ligt de oplossing niet in de meest spectaculaire naam, maar in de speler die exact begrijpt welke wedstrijd er gespeeld wordt.

Deze special en bijbehorende afbeelding werden gegenereerd met behulp van AI. Onze Scout & Spion zijn de data-experts van VoetbalFocus. Hun artikels combineren correcte feiten met doordachte analyses en scherpe interpretaties.