Jan Vertonghen: de 150e cap die zijn indrukwekkende verhaal samenvatte

Een week geleden was het exact drie jaar geleden dat Jan Vertonghen zijn 150e interland vierde zoals alleen hij dat kon: met een kopbaldoelpunt na amper vier minuten. België versloeg Estland op 12 september 2023 met 5-0, maar het beeld dat bleef hangen was dat van de verdediger die zijn eigen jubileumavond meteen richting gaf. Het was een passend moment voor een Rode Duivel die zelden het meeste lawaai maakte, maar bijna altijd aanwezig was.

Een jubileumdoelpunt dat alles samenvatte

Vertonghen begon tegen Estland als linksbenige centrale verdediger en zette de avond al vroeg naar zijn hand. In de vierde minuut kopte hij de openingstreffer binnen. Daarna controleerden de Rode Duivels de wedstrijd en liep de score via Leandro Trossard, Romelu Lukaku en Charles De Ketelaere op tot 5-0. In de 84e minuut maakte Vertonghen plaats voor Zeno Debast. Het applaus bij die wissel hoorde bij meer dan één goede wedstrijd: het was een bedankje voor 150 avonden in het nationale shirt.

Dat getal groeide uiteindelijk nog tot 157 interlands en tien doelpunten. Daarmee eindigde Vertonghen als Belgisch recordinternational. Toch vertelt het cijfer alleen niet waarom hij zo lang overeind bleef. Zijn eerste interland speelde hij in 2007 tegen Portugal, in een periode waarin België grote toernooien vooral vanop afstand volgde. Zeventien jaar later nam hij afscheid na het EK van 2024, als overlever én medegrondlegger van een generatie die opnieuw vanzelfsprekend naar wereldkampioenschappen en Europese kampioenschappen trok.

Onderweg passeerde hij telkens nieuwe grenzen. In oktober 2017 ging hij met zijn 97e interland voorbij Jan Ceulemans. In juni 2018 werd hij tegen Portugal de eerste Belgische man met honderd caps. De wedstrijd tegen Estland was dus geen losstaand eerbetoon, maar een volgend herkenningspunt in een uitzonderlijk lange lijn.

De linksvoetige rust van de Gouden Generatie

Vertonghen was in de eerste plaats een centrale verdediger, maar hij voetbalde nooit alsof verdedigen alleen uit wegwerken bestond. Vanuit de linkerzone zocht hij met zijn eerste controle ruimte om vooruit te spelen. Hij kon een pass tussen de linies geven, zelf enkele meters indribbelen of naar de flank uitwijken wanneer de opbouw daarom vroeg. Zijn linksvoetigheid gaf de verdediging evenwicht, zeker naast rechtspoten als Vincent Kompany en Toby Alderweireld.

Hij won niet elk duel door pure snelheid of spektakel. Veel van zijn verdedigende werk begon vroeger: een stap naar voren op het juiste moment, het lichaam tussen tegenstander en bal, of een positie van waaruit hij een diepe pass kon onderscheppen. Wanneer hij doorschoof, deed hij dat met de overtuiging van iemand die ook als linksachter en zelfs als wingback uit de voeten kon. Die veelzijdigheid maakte hem bruikbaar voor verschillende bondscoaches en systemen.

Op grote toernooien stapelden de beelden zich op. Op het WK 2014 maakte hij tegen Zuid-Korea het enige doelpunt van de wedstrijd, waardoor België zijn groep met het maximum afsloot. Vier jaar later, tegen Japan, leek hij eerst mee ten onder te gaan in een chaotische avond. Bij een 0-2-achterstand bracht zijn hoge, bijna onmogelijke kopbal de Rode Duivels opnieuw in de wedstrijd. België won nog met 3-2, schakelde daarna Brazilië uit en eindigde uiteindelijk als derde. Vertonghen speelde zes wedstrijden op dat WK en stond ook in de basis tijdens de gewonnen troostfinale tegen Engeland.

Dat typeerde zijn plaats binnen de Gouden Generatie. De grootste dribbels en doelpunten kwamen vaak van anderen, maar achter hen stond een verdediger die de ploeg hielp ademen. Hij bewaakte de ruimte, stuurde ploegmaats bij en durfde verantwoordelijkheid te nemen in de opbouw. Zijn leiderschap zat evenzeer in voortdurend beschikbaar zijn als in het dragen van een aanvoerdersband.

Amsterdam, Londen en een laatste hoofdstuk thuis

De basis voor dat spel werd gelegd bij Ajax. Vertonghen kwam er als jonge Belg terecht, groeide door naar het eerste elftal en werd uiteindelijk aanvoerder. In 220 officiële wedstrijden scoorde hij 28 keer. Hij werd twee keer landskampioen, won bekers en kreeg in 2012 zowel de Nederlandse Gouden Schoen als de Ajax-prijs voor Speler van het Jaar. Amsterdam maakte van hem een verdediger die niet bang was om de bal op te eisen.

Bij Tottenham Hotspur werd hij vervolgens een vaste waarde in een ploeg die naar de Europese top groeide. Acht jaar en 315 wedstrijden lang zagen de Spurs-fans dezelfde combinatie van nuchter verdedigen en onverwachte aanvalslust. Naast Alderweireld vormde hij jarenlang een vertrouwd Belgisch centrum. Het meest uitbundige clubbeeld kwam in februari 2019 tegen Borussia Dortmund: als linkerwingback leverde hij de assist voor Heung-min Son en volleyde hij zelf de 2-0 binnen. Tottenham won met 3-0 en bereikte later dat seizoen de Champions League-finale.

Na twee seizoenen bij Benfica keerde Vertonghen in 2022 terug naar België. Bij RSC Anderlecht werd hij kapitein, leider van de defensie en klankbord voor een jonge spelersgroep. Zijn lichaam liet hem in zijn laatste seizoen steeds minder toe om de speler te zijn die hij wilde zijn. Op 18 mei 2025 verliet hij tegen Club Brugge voor de laatste keer een voetbalveld als prof. Het Lotto Park stond recht voor een verdediger die zijn loopbaan niet met een trofee, maar wel met zichtbaar respect afsloot.

Daarom blijft Jan Vertonghen meer dan de recordhouder met 157 caps. Belgische fans zien de linksvoetige pass vanuit de defensie, de kopbal tegen Japan, het doelpunt in zijn 150e interland en de rustige gestalte die jarenlang naast verschillende generaties ploegmaats bleef staan. Zijn record is indrukwekkend, maar zijn echte nalatenschap ligt in de herkenbaarheid achter dat getal.

Deze special en bijbehorende afbeelding werden gegenereerd met behulp van AI. Onze Scout & Spion zijn de data-experts van VoetbalFocus. Hun artikels combineren correcte feiten met doordachte analyses en scherpe interpretaties.