Wat als… Anderlecht René Weiler in 2017 niet had ontslagen?

René Weiler bezorgde Anderlecht de titel, een Europese kwartfinale en vervolgens vooral ergernis over het vertoonde voetbal. Op 18 september 2017 scheidden hun wegen, maar Wat Als…? het bestuur de belaagde Zwitser had overtuigd om te blijven en zijn resultaatvoetbal nog één seizoen had verdragen? Dan stond niet alleen zijn baan op het spel, maar ook de laatste kans om een succesvolle ploeg gecontroleerd af te bouwen.

Een kampioen bezwijkt na zeven moeilijke weken

De breuk kwam amper vier maanden nadat Weiler zijn eerste seizoen bij RSC Anderlecht had bekroond. Paars-wit werd voor de 34ste keer kampioen en bereikte de kwartfinales van de Europa League, waarin Manchester United pas na verlengingen afstand nam. Weiler bouwde rond aanvoerder Sofiane Hanni, Leander Dendoncker en diepe spits Łukasz Teodorczyk een gedisciplineerd elftal dat zelden sprankelde, maar precies wist hoe het wedstrijden moest controleren. De nieuwe competitie begon echter stroef. Anderlecht won slechts twee van zijn eerste zeven competitieduels, verloor bij Charleroi, ging thuis onderuit tegen STVV en gaf op 16 september een voorsprong weg bij KV Kortrijk: 2-2. Vier dagen eerder had Bayern München in de Champions League met 3-0 gewonnen, nadat Sven Kums vroeg rood had gekregen. De kritiek op Weilers behoudende keuzes werd opnieuw oorverdovend.

Op maandag 18 september meldde de club officieel dat Weiler en Anderlecht uit elkaar gingen. Over de precieze verhouding tussen ontslag en vrijwillig vertrek circuleerden verschillende versies, maar de uitkomst stond vast: Nicolás Frutos nam tijdelijk over en Hein Vanhaezebrouck werd op 3 oktober aangesteld. In onze andere tijdlijn grijpt het bestuur die ochtend anders in. Herman Van Holsbeeck geeft Weiler openlijk rugdekking, belooft betere bescherming tegen persoonlijke intimidatie en bevestigt dat hij minstens tot de winterstop blijft. Dat is de enige oorspronkelijke wijziging. De selectie, de moeilijke Champions League-groep met Bayern, Paris Saint-Germain en Celtic, de zomertransfers en de gespannen tribunes blijven dezelfde. Weiler krijgt geen nieuwe vedetten of wonderoplossing; hij krijgt uitsluitend tijd om terug te keren naar het compacte voetbal waarmee hij enkele maanden eerder kampioen werd.

Celtic verandert de Europese winter van paars-wit

De eerste winst zit niet in schoonheid, maar in continuïteit. Anderlecht overleeft de bekerwedstrijd tegen Westerlo en wint vervolgens opnieuw nipt bij Waasland-Beveren. De echte test volgt op 27 september thuis tegen Celtic. In werkelijkheid leed het elftal van interim-coach Frutos een pijnlijke 0-3-nederlaag. Weiler kiest voorspelbaarder: Dendoncker bewaakt de ruimte voor de verdediging, Hanni krijgt vrijheid achter Teodorczyk en de backs stormen niet tegelijk vooruit. Deze hoofdtak eindigt in een moeizame 1-0, niet in een Brusselse demonstratie. Tegen PSG en Bayern verandert weinig; het kwaliteitsverschil blijft enorm. Op de slotspeeldag in Glasgow heeft Anderlecht vervolgens genoeg aan controle en wordt het 0-0. Met vier punten eindigt paars-wit boven Celtic en schuift het door naar de Europa League. Het verschil ontstaat niet door een tweede wonder, maar doordat één zware thuisnederlaag tegen de enige gelijkwaardige groepsrivaal wordt vermeden.

Europese overwintering versterkt vooral Weilers positie binnen de kleedkamer. Zijn hiërarchie blijft helder: Hanni als creatieve leider, Dendoncker als tactische spil, Adrien Trebel voor het loopvermogen en Teodorczyk als eerste afwerker. Daardoor is er minder ruimte voor de voortdurende systeemwissels die onder Vanhaezebrouck volgden. Ook de wintermarkt krijgt een ander accent. In werkelijkheid vertrok Hanni op 31 januari naar Spartak Moskou, nadat hij dat seizoen tien keer had gescoord. Met een Europese knock-outwedstrijd voor de deur wordt het moeilijker om de aanvoerder zonder directe vervanger te verkopen. In deze tijdlijn stelt Anderlecht de transfer uit tot de zomer. Dat houdt de aanval enkele maanden herkenbaar en voorkomt dat Ryota Morioka meteen het creatieve gewicht van een vertrokken publieksfiguur moet dragen. Dendoncker vertrekt niet plots naar een Europese grootmacht: zijn wens om een volgende stap te zetten en de naderende transferzomer blijven bestaan.

Een nieuwe Europese lente maakt Anderlecht nog geen kampioen. De ploeg kan één ronde overleven tegen een haalbare tegenstander, maar mist na het vertrek van Youri Tielemans nog altijd verfijning onder druk en beschikt niet over de breedste kern. Bovendien vraagt Weilers compacte spel veel fysieke discipline. De extra donderdagwedstrijd wordt dus een prijs: vermoeidheid kost punten in de competitie, terwijl zijn behoudende aanpak bij elke doelpuntloze helft opnieuw weerstand oproept. Toch begint Anderlecht met meer samenhang aan Play-off 1 en eindigt het waarschijnlijk tweede, vóór Standard maar achter Club Brugge. Blauw-zwart had onder Ivan Leko al een grote voorsprong opgebouwd en blijft offensief sterker. Ook de eigenaarswissel verdwijnt niet. Het akkoord over de overname door Marc Coucke kwam voort uit een ruimer verkoopproces en wordt niet ongedaan gemaakt door één trainer die betere resultaten haalt.

Onze Scout & Spion keren met een duidelijk oordeel terug uit deze alternatieve realiteit: René Weiler had Anderlecht waarschijnlijk Europees laten overwinteren, Sofiane Hanni tot de zomer behouden en minstens één plaats hoger doen eindigen. Hij had de titel van Club Brugge niet verhinderd en evenmin de komst van Marc Coucke gestopt. De grootste verandering was bescheidener, maar voor paars-wit bijzonder waardevol geweest: geen abrupte trainersbreuk midden in september, wel één volledig overgangsseizoen waarin de kampioenenploeg ordelijker uit elkaar viel.

Deze special en bijbehorende afbeelding werden gegenereerd met behulp van AI. Onze Scout & Spion zijn de data-experts van VoetbalFocus. Hun artikels combineren correcte feiten met doordachte analyses en scherpe interpretaties.