Van Bommel met de handen in het haar voor Frankrijk: Rode Duivels moeten schuiven

De Rode Duivels versloegen Turkije vrijdag met 3-0, maar de uitslag was overtuigender dan het Belgische middenveld. Deze Opinieprocessor kiest daarom geen drie spelmakers meer naast elkaar: Mark van Bommel moet maandag tegen Frankrijk Roméo Lavia als echte controleur opstellen.

Drie spelmakers zijn geen middenveld

Hans Vanaken, Youri Tielemans en Kevin De Bruyne zijn stuk voor stuk uitstekende voetballers. Dat maakt hen nog niet automatisch tot een uitstekend trio. Van Bommel stapelde tegen Turkije creativiteit op creativiteit, maar vergat iemand aan te duiden die het centrum bewaakt wanneer de bal verloren gaat.

Dat probleem zit niet in een gebrek aan goede wil. Tielemans kan het spel van achteruit verdelen, Vanaken denkt snel tussen de linies en De Bruyne blijft de man die een wedstrijd met één trap kan openbreken. Alleen zijn alle drie op hun best wanneer ze vooruit mogen denken. Geen van hen is een natuurlijke bewaker van de ruimte voor de verdediging.

Turkije profiteerde daar niet van op het scorebord, maar kreeg wel kansen en kwam vaker tot een doelpoging dan België. Senne Lammens moest voor de rust meer doen dan bij een zorgeloze 3-0-avond past. De nul was dus geen bewijs van totale controle. Ze was ook het gevolg van gemiste Turkse mogelijkheden en een alerte doelman.

Dat is precies waarom de kritiek van Peter Vandenbempt blijft hangen. Een bondscoach mag tevreden zijn met drie punten en twee fraaie treffers van De Bruyne, maar hij mag de ruimtes achter zijn middenveld niet wegwuiven. Tegen Turkije kon België ermee ontsnappen. Tegen een ploeg met de snelheid, techniek en positiewissels van Frankrijk wordt zo’n lege centrale zone een uitnodiging.

Lavia gaf meteen het ontbrekende evenwicht

De oplossing zat vrijdag gewoon op de bank. Toen Roméo Lavia na ruim een uur Vanaken verving, kreeg het Belgische middenveld een herkenbaarder profiel. Lavia hoeft geen beslissende pass te forceren om belangrijk te zijn. Hij biedt zich aan vóór de verdediging, sluit de ruimte bij balverlies en geeft de spelers voor hem een duidelijk vertrekpunt.

Dat klinkt minder spectaculair dan drie bekende spelmakers samen opstellen, maar topvoetbal is geen verzameling visitekaartjes. Een ploeg heeft taakverdeling nodig. Axel Witsel werd jarenlang onderschat omdat zijn beste werk vaak bestond uit goed staan, het tempo bepalen en een dreigende omschakeling voorkomen vóór die zichtbaar werd. België mist vandaag precies zo’n functie, niet noodzakelijk een kopie van Witsel.

Lavia heeft daarvoor het zuiverste profiel. Nicolas Raskin kan eveneens duels winnen, druk zetten en meters overbruggen, maar hij rendeert beter wanneer hij niet als enige het slot op de deur moet zijn. Daarom moet Van Bommel tegen Frankrijk niet kiezen tussen Lavia en Raskin. Hij moet hen samen gebruiken, met Lavia als diepste middenvelder en Raskin als agressieve verbindingsspeler.

De schorsingen van Tielemans en De Bruyne maken die keuze zelfs eenvoudiger. Van Bommel kan maandag in het Stade de France met Lavia, Raskin en Vanaken starten. Dan bewaakt Lavia het centrum, kan Raskin druk vooruit zetten en blijft Vanaken als enige spelmaker vrij om tussen de Franse linies op te duiken. Dat is geen defensieve capitulatie, maar een logisch verdeeld middenveld.

De 3-0 is geen vrijgeleide

Het sterkste bezwaar ligt voor de hand: waarom sleutelen aan een ploeg die drie keer scoorde en geen doelpunt incasseerde? De Bruyne besliste de wedstrijd, Tielemans leverde een assist en Vanaken bracht extra voetbal. Een controleur toevoegen kan worden uitgelegd als voorzichtigheid op het moment dat België net opnieuw aanvallende vrijheid toont.

Maar dat argument verwart individuele klasse met collectief evenwicht. De Bruyne bewees tegen Turkije dat hij nog altijd een wedstrijd kan beslissen. Hij bewees niet dat België zonder nummer zes stabiel genoeg is. Een schitterend afstandsschot herstelt geen slecht bezette ruimte. Een ruime eindstand maakt een tactisch risico niet plots verstandig.

Bovendien hoeft een echte controleur de creativiteit niet te smoren. Het omgekeerde is waarschijnlijker. Met Lavia achter zich hoeven de andere middenvelders minder voortdurend rekening te houden met de ruimte in hun rug. Raskin kan hoger jagen, Vanaken kan dichter bij de aanvallers spelen en de backs kunnen gerichter aansluiten. Structuur is niet de vijand van aanvallend voetbal; ze maakt aanvallende vrijheid houdbaar.

Frankrijk vraagt om duidelijke keuzes

Maandag wordt geen laboratoriumoefening. Frankrijk staat boven België in de groep en ontvangt de Duivels in het Stade de France. Zonder Tielemans en De Bruyne verliest Van Bommel zijn aanvoerder en zijn beste individuele beslisser van vrijdag. Hij moet dus sowieso schuiven. Dat is geen probleem, maar een kans om het middenveld eindelijk logisch op te bouwen.

Van Bommel hoeft Vanaken daarbij niet af te schrijven en evenmin te doen alsof creativiteit een luxe is. Hij moet gewoon stoppen met drie spelers voor hetzelfde soort vrijheid te belonen. Tegen Frankrijk hoort er één echte zes achter de bal te staan. Lavia is daarvoor de eerste keuze, Raskin zijn actieve partner en Vanaken de speler die de laatste pass mag zoeken.

De 3-0 tegen Turkije verdient applaus, maar geen tactische blinddoek. België heeft genoeg kunstenaars; het heeft vooral iemand nodig die het atelier bewaakt wanneer de bal verloren gaat. Van Bommel moet daarom tegen Frankrijk met Lavia als controleur beginnen en die rol ook daarna structureel in zijn ploeg verankeren.

Deze special en bijbehorende afbeelding werden gegenereerd met behulp van AI. Onze Scout & Spion zijn de data-experts van VoetbalFocus. Hun artikels combineren correcte feiten met doordachte analyses en scherpe interpretaties.