Franky Vercauteren: de gouden linker van het Astridpark en de Rode Duivels

Later deze week viert Frank(y) Vercauteren zijn zeventigste verjaardag. Voor Belgische voetbalfans blijft hij bovenal de Brusselse linkspoot die RSC Anderlecht ritme, breedte en Europese klasse gaf. Eén aanname, een korte versnelling en die gouden linker: het beeld is na al die jaren nog altijd scherp.

Een Brusselse linkerflank wordt van hem

Vercauteren was een kind van de buurt. Hij leerde voetballen op de pleintjes van Kuregem en kwam al jong bij Anderlecht terecht. Op 21 september 1975 kreeg hij onverwacht zijn eerste minuten in het eerste elftal. Jean Thissen viel vroeg geblesseerd uit tegen Racing Mechelen en de negentienjarige middenvelder werd het veld opgestuurd. Het was het begin van een paars-witte spelersperiode die tot 1987 zou duren.

Zijn spel liet zich herkennen zonder dat er een rugnummer nodig was. Vercauteren zocht de linkerzijde op, hield het veld breed en kon vanuit beweging voorzetten zonder eerst uitgebreid naar de bal te kijken. Zijn linker trapte niet alleen hard of mooi, maar vooral op het juiste ogenblik. Soms kwam de bal vroeg, nog voor de verdediging zich had opgesteld. Soms wachtte hij tot een ploegmaat tussen twee tegenstanders opdook. Die combinatie van versnelling, overzicht en traptechniek maakte hem tot veel meer dan een klassieke flankspeler.

Al in 1976 belandde hij midden in de Europese geschiedenis van de club. In de finale van de Europacup voor Bekerwinnaars tegen West Ham United moest Ludo Coeck na ruim een halfuur geblesseerd naar de kant. Vercauteren viel in bij een 0-1-achterstand. Anderlecht kwam beter in de wedstrijd en won uiteindelijk met 4-2. De jonge invaller stond plots mee op de foto bij de eerste Europese beker van een Belgische club.

Twee jaar later volgde opnieuw winst in die competitie, na een overtuigende 4-0 tegen Austria Wien. Tegen dan was Vercauteren geen belofte meer, maar een vaste waarde in een elftal vol grote namen. Na het vertrek van Rob Rensenbrink kreeg hij steeds meer vrijheid. De linkerflank werd zijn werkterrein en zijn verantwoordelijkheid.

Twee voorzetten beslissen de UEFA Cup

Het sterkste beeld uit zijn clubcarrière komt uit 1983. Anderlecht speelde de heenwedstrijd van de UEFA Cup-finale tegen Benfica op de Heizel. Vercauteren droeg de aanvoerdersband. Na een halfuur combineerde hij aan de korte zijde met Morten Olsen en leverde hij met de buitenkant van zijn linkervoet de voorzet af. Kenneth Brylle kopte het enige doelpunt van de avond binnen.

Veertien dagen later wachtte het Estádio da Luz. Benfica zette Anderlecht onder zware druk en kwam na iets meer dan een halfuur op voorsprong. De Brusselaars hadden hun kleine marge uit de heenwedstrijd in één klap zien verdwijnen. Zes minuten later was daar opnieuw Vercauteren. Zijn voorzet bereikte Juan Lozano, die de 1-1 maakte. Anderlecht hield stand en pakte de beker met een totaalscore van 2-1.

Dat Vercauteren in beide finalewedstrijden de beslissende bal afleverde, vat zijn betekenis mooi samen. Hij hoefde de doelpunten niet zelf te maken om een wedstrijd naar zijn hand te zetten. Zijn bijdrage zat in de voorbereiding: ruimte herkennen, een fractie van een seconde winnen en de bal leggen waar een ploegmaat hem nodig had. Niet toevallig volgde voor zijn prestaties in 1983 de Gouden Schoen.

Daarna kwam de binnenlandse dominantie. Anderlecht werd in 1985, 1986 en 1987 drie keer op rij kampioen. Vercauteren was inmiddels de ervaren kapitein tussen spelers als Morten Olsen, Juan Lozano en Enzo Scifo. Hij vertegenwoordigde continuïteit in een ploeg die bleef veranderen: de Brusselse jeugdspeler die Europese finales had meegemaakt en nu een nieuwe generatie door titelwedstrijden leidde.

Ook Mexico droeg zijn linkerhandtekening

Voor de Rode Duivels verzamelde Vercauteren 63 interlands en negen doelpunten. Zijn bekendste internationale zomer kwam in 1986, toen België op het WK in Mexico de halve finales bereikte. Tegen Paraguay scoorde hij zelf. In de legendarische achtste finale tegen de Sovjet-Unie zette hij vervolgens voor naar Enzo Scifo, die de 1-1 maakte. België won na verlengingen met 4-3.

Ook daar was het kenmerkende beeld hetzelfde: Vercauteren aan de linkerkant, het hoofd omhoog en een voorzet die de wedstrijd een andere richting gaf. Tussen alle dramatiek van Mexico bleef zijn voetbal herkenbaar en functioneel. Hij bracht geen overbodige versiering aan. Zijn techniek stond in dienst van de volgende actie.

In 1987 verliet hij Anderlecht voor FC Nantes. Drie jaar later keerde hij terug naar Brussel om bij RWDM zijn spelersloopbaan af te sluiten. Zijn latere trainerscarrière bracht hem opnieuw langs verschillende Belgische clubs, maar veranderde niets aan het eerste beeld dat bij zijn naam hoort.

Franky Vercauteren blijft de jongen uit Kuregem die uitgroeide tot kapitein van Europees Anderlecht: compact gebouwd, altijd beschikbaar op links en met een voorzet die soms al beslissend was voordat de bal het hoofd of de voet van een ploegmaat bereikte. De Prins van het Astridpark hoefde geen kroon te dragen. Zijn linker sprak voor hem.

Deze special en bijbehorende afbeelding werden gegenereerd met behulp van AI. Onze Scout & Spion zijn de data-experts van VoetbalFocus. Hun artikels combineren correcte feiten met doordachte analyses en scherpe interpretaties.